“Ticaret Mekteb-i Aliyesi Mezunin Cemiyeti” | MARMARA ÜNİVERSİTESİ İİBF MEZUNLAR DERNEĞİ (İŞLETME-İKTİSAT-SİYASAL)
MARMARA ÜNİVERSİTESİ İİBF MEZUNLAR DERNEĞİ (İŞLETME-İKTİSAT-SİYASAL) Hoşgeldiniz.. Bugün


Ana Sayfa ARAŞTIRMA-MAKALE-YAZI “Ticaret Mekteb-i Aliyesi Mezunin Cemiyeti” 15.12.2013 00:20
“Ticaret Mekteb-i Aliyesi Mezunin Cemiyeti”

YÜKSEK TİCARETLİLERİN TARİHİNDEN (3)BAŞKA BİR DERNEK…                                 “Ticaret Mekteb-i Aliyesi Mezunin Cemiyeti”

16 Ocak 1883  tarihinde kurulan ve  Marmara Üniversitesinin temellerini oluşturan  Hamidiye Ticaret Mektebi ; 1915 yılında yapılan değişiklikle  “Kısmi Evvel”, “Kısmi Sani” isimleri ile iki kademeli hale getirildi. Okulun adı da “Ticaret Mekteb-i Âlisi” olarak değişti. Kurtuluş savaşı sürecinde Orjinal belgeden(dernek tüzüğü-ekli resimler) anlaşıldığı üzere 1920 yılında Okul Mezunlarının  İstanbul’da  bir dernek kurduklarını görülüyor.Ancak derneğin ne kadar devam ettiği,ne zaman kapandığına dair herhangi bir bilgi yok.Osmanlılar zamanında İstanbul’un bir ismi de Dersaadet (Mutluluk kapısı) idi. Dolayısıyla okulun yıllarda Dersaadet Ticaret Mekteb-i Aliyesi  “ olarak da adlandırıldığını anlıyoruz.

Konuya ilişkin Sayın Hatice AKDOĞAN’ın yaptığı çalışmayı aşağıda sunuyoruz.Keyifle okumak dileğiyle…                                

Yüksek Ticaretlilerin Tarihinde Başka Bir Dernek;

    “Dersaadet Ticaret Mekteb-i Aliyesi  Mezunları merkezi Dersaadet’de olmak üzere “Ticaret Mekteb-i Aliyesi Mezunin Cemiyeti” namıyla bir cemiyet tesis etmişlerdir.”

   Yukarıdaki sözler Yüksek Ticaret Camiası mezunlarının 1920 yılında oluşturdukları dernek tüzüğünün 1.maddesinden alınmıştır. Yani buradan, Yüksek Ticaret Camiası mensuplarının Kurtuluş Savaşı sürecinde bir dernek kurduklarını anlamaktayız. O günkü deyimle “nizamname”, bugünkü dildeki dernek tüzüğü sekiz bölümden oluşmaktadır ve baskı bilgisi olarak “Mahmud Bey Matbaası 1336” bilgisi yer almaktadır. O günkü alfabe olan Arap harfleriyle Osmanlıca yazılıp basılan tüzüğü 2003 yılında Kütüphaneci Meral Karaca Latin harflerine çevirmiştir.

     Nizamnamedeki bölümler şu başlıklar altında toplanmıştır:

   -Birinci Fasıl-Cemiyetin Teşekkülü

   -İkinci Fasıl-Cemiyetin Makasid ve Vesaitleri

   -Üçüncü Fasıl-Aza-yi Cemiyet ve Vezaifi

   -Dördüncü Fasıl-Heyet-i Umumiye-i Asliye ve Muavine

   -Beşinci Fasıl-Meclis-İdare

   -Altıncı Fasıl-Cemiyetin Varidat ve Sarfiyatı

   -Yedinci Fasıl-Nizamnamenin Tadili ve Cemiyetin Feshi

   -Sekizinci Fasıl-Müteferrik mevadd

     Belli başlı başlıklandırılmış bu bölümlerin altıncı kısmında ayrıca “Ticaret Mekteb-i Aliyesi Mezunin Cemiyeti Dahili Nizamnamesi” ana başlığı içinde 14 maddelik özel bir bölüm yer almaktadır. İç tüzük (dahili nizamname) içinde başkanın, muhasebecinin, veznedarın, azanın, katibin görevleri tanımlanmıştır.

     Derneğin tüzüğünde dikkat çekici bölümlerden birisi de derneğin üye niteliği ile ilgilidir.

    “Aza-yi asliye denilen asıl üye “Dersaadet Mekteb-i Aliyesi” mezun ve mezunelerinden oluşmakta ve senede 1 lira aidatla yükümlendirilmektedir.

   “Aza-yi muavine denilen yardımcı üye “Ameli ticaret ve serbest ticaret dersleri mezunlarından” oluşan ve senede yarım lira aidat ödeyen

   “Aza-yi fahriyye” yani fahri üye mezunlardan olmadığı halde derneğe senede 1 lira aidat ödeyene

   “Aza-yi mümtaze ise “mezuninden olsun olmasın cemiyetin yirmibeş senelik taahhüdat-ı seneviyesi bedeli olan yirmibeş liraya mukabil defaten yirmi lira ve daha ziyade itasını taahhüd veya bu derecede bir kıymette maddi ve manevi bir hizmet ettiği meclis-i idarece tahakkuk ve tebeyyün edenlerdir”

   “Aza-yi muzahire ise hiçbir maddi yükümlülüğü olmadan derneğin amaç ve varlığını tanıyan üyelerdir. Örneğin “Dersaadet Ticaret Odası” üyesi “Aza-yi muzahire”den kabul edilebilmektedir.

   Üyelerin nitelikleri dışında bir başka maddede ise “Mektebin gerek sabık, gerek lahik muallimlerinden arzu edenler cemiyete azayi muzahire, fahriyye veya mümtaze olarak dahil olabilirler.” denilerek hocaların üyeliğini tanımlamaktadırlar.

   32 maddelik Ticaret Mekteb-i Aliyesi Mezunin Cemiyeti Nizamnamesi’nin Sekizinci Fasıl-Müteferrik mevadd” bölümü son üç maddeyi kapsamaktadır. 32.ve sonuncu madde ise“Cemiyetten istifa eden veya ihrac olunan aza hiçbir suretle istirdad ve zarar ve ziyan tazmini iddiasında bulunmazlar.” şeklinde düzenlenmiştir.

Yorum Yap

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.




Anket

Web Sitemiz Nasıl Olmuş?

View Results

Loading ... Loading ...

ISTANBUL için Hava Durumu
ISTANBUL

MAKALELER

VERGİ DAVALARI RIZA BEYAZDUMAN

VERGİ DAVALARI RIZA BEYAZDUMAN ŞUBAT YAZISI

PROJE YÖNETİMİ – Miray Kaymakçı



LİNKLER

İSTİVAK - İSMMMO - TÜRMOB - MARMARA ÜNİVERSİTESİ - İŞLETME FAKÜLTESİ - İKTİSAT FAKÜLTESİ - SİYASAL BİLGİLER İKTİSADİ DAYANIŞMA -DERNEK LOKALİ (LOKAL PERA)


DESTEKLEYENLER

DESTEKLEYENLER